Eski Bir Haber Google’da Hâlâ Çıkıyorsa Ne Yapılabilir? Unutulma Hakkı ve Başvuru Yolları
Adınızı Google’da arattığınızda yıllar önce yayımlanmış bir soruşturma haberiyle karşılaştığınızı düşünün. Soruşturma sonradan takipsizlikle sonuçlanmış, ancak haber bu gelişmeyi içermiyor. Bu kurgusal örnekte üç farklı sonuç istenebilir: Haberin güncellenmesi, kaynağından kaldırılması veya adınızla yapılan aramalarda gösterilmemesi. Hangi yolun uygun olduğu, sorunun nerede olduğuna bağlıdır.
Eski bir haber otomatik olarak kaldırılır mı?
Hayır. Unutulma hakkı, her eski veya olumsuz haberin silinmesini sağlayan mutlak bir hak değildir. Anayasa Mahkemesi, N.B.B. kararında haber arşivlerinin basın özgürlüğü bakımından işlevi ile kişinin şeref ve itibarının korunması arasında denge kurulması gerektiğini vurgulamıştır. Haberin üzerinden geçen süre, güncelliği, kişinin kamusal rolü ve yayının bugün hâlâ kamu yararına katkı sağlayıp sağlamadığı önem taşır.
Takipsizlik kararı, geçmişte soruşturma açıldığı bilgisini geriye dönük olarak yanlış hâle getirmez. Ancak soruşturmanın sonucu belirtilmediğinde haber bugün eksik veya yanıltıcı bir izlenim yaratabilir. Kararın varlığı talebi destekleyen bir unsurdur; tek başına kaldırma sonucu doğurmaz.
Üç talep arasındaki fark nedir?
1. Haberi güncelleme.
Muhatap haber sitesidir. Örneğin soruşturmanın takipsizlikle sonuçlandığının metne eklenmesi, gerekiyorsa başlık ve özetin de buna göre düzeltilmesi istenebilir. Böylece arşiv kaydı korunurken okur gelişmenin sonucunu da görür.
2. Haberi kaynağından kaldırma.
Talep, haberin yayımlandığı sayfaya yöneliktir. İçerik kişilik haklarını ihlal ediyorsa yayıncıdan kaldırma veya somut olaya uygun biçimde kimlik bilgilerinin anonimleştirilmesi istenebilir. Talep karşılanmazsa Türk Medenî Kanunu’nun 24 ve 25. maddeleri çerçevesinde kişilik hakkının korunmasına yönelik hukuk davası ve şartları varsa ihtiyati tedbir değerlendirilebilir. Kaynak sayfanın kaldırılması, başka sitelerdeki kopyaları kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
3. İsimle arama sonuçlarından çıkarma.
Muhatap arama motorudur. Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 2020/481 sayılı kararı uyarınca, kişinin adı ve soyadıyla yapılan aramalarda çıkan belirli bağlantılar için indeksten çıkarma talep edilebilir. Talep kabul edilirse bağlantının isimle yapılan aramalardaki görünürlüğü etkilenir. Haber kaynak sitede kalabilir ve başka yollarla erişilebilir olabilir.
Arama motoruna başvururken nelere dikkat edilmeli?
Önce ilgili arama motoruna başvurulur. Başvuruda her bağlantının tam adresi, hangi ad ve soyadla yapılan aramada çıktığı ve neden çıkarılmasının istendiği ayrı ayrı belirtilmelidir. Haberin artık güncel olmaması, sonraki gelişmeleri içermemesi veya kişinin kamusal bir rolünün bulunmaması gibi gerekçeler, somut belgelerle açıklanabilir.
Arama motoru başvuruyu reddeder veya yetersiz yanıt verirse, yanıtın öğrenilmesinden itibaren 30 gün ve her hâlde ilk başvurudan itibaren 60 gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna şikâyet edilebilir. İlk 30 gün içinde cevap verilmezse şikâyet süresi ilk başvurudan itibaren 60 gündür. Başvuru ve yanıt tarihlerini belgelemek bu nedenle önemlidir.
Hangi belgeleri saklamak gerekir?
Haberin ve varsa kopyalarının adreslerini, başlığı ve yayım tarihini gösteren ekran görüntülerini, isimle yapılan aramanın tarihli görüntüsünü, sonraki gelişmeyi gösteren karar veya belgeyi ve başvuru yazışmalarını saklayın. Özellikle haber birden fazla sitede yer alıyorsa, her bağlantıyı ve her başvurunun muhatabını ayrı kaydedin.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Uygun talep ve başvuru yolu, yayının içeriği ve güncel hukuki durum dikkate alınarak belirlenmelidir.



Yorumlar