Yapay Zekâ Yaptı. Peki, Hukuki Sorumluluk Kimde?

Fotoğraf düzenleme, ses taklidi ve özel yazışmaların yapay zekâya yüklenmesi hakkında bilmeniz gerekenler
Yapay zekâ artık yalnızca teknoloji şirketlerinin kullandığı bir araç değil. Bir fotoğrafı değiştirmek, video hazırlamak veya uzun bir yazışmayı özetlemek günlük hayatın parçası hâline geldi. Ancak bir işlemin birkaç saniyede yapılabilmesi, o işlemin hukuken serbest olduğu anlamına gelmiyor. Değerlendirmede kullanılan verinin kime ait olduğu, hangi amaçla işlendiği ve sonucun kimlerle paylaşıldığı önem taşıyor.
Bir başkasının fotoğrafını değiştirmek serbest mi?
Bir arkadaşınızın fotoğrafını eğlenceli bir görsele dönüştürmek ile o kişiyi gerçekte bulunmadığı bir ortamda gösterip paylaşmak aynı sonuçları doğurmaz. Kişiyi küçük düşüren, özel hayatını açığa çıkaran veya söylemediği bir şeyi söylemiş gibi gösteren içerikler kişilik haklarına müdahale oluşturabilir.
Fotoğrafın herkese açık bir sosyal medya hesabında bulunması, her amaçla yeniden kullanılabileceği anlamına gelmez. Fotoğrafı görebilmek ile onu reklamda kullanmak veya kişinin itibarı üzerinde etkili olacak şekilde değiştirmek ayrı değerlendirilir. Somut olayda rıza, üstün özel veya kamusal yarar ve kanuni yetki gibi hukuka uygunluk sebepleri dikkate alınır. Türk Medeni Kanunu’nun 24 ve 25’inci maddeleri kişilik haklarının korunmasında temel başvuru hükümleridir.
Bir kişinin sesini taklit etmek suç mu?
Yapay zekâyla ses taklidi yapılması tek başına her olayda aynı suçun oluştuğunu göstermez. Kullanılan kayıt, kişinin izni, amaç ve ortaya çıkan içerik birlikte incelenir.
Örneğin bir kişinin sesini kullanarak yakınlarından para istenmesi, reklamda onay vermiş gibi gösterilmesi veya gerçekte söylemediği sözlerin ona atfedilmesi farklı hukuki sorunlar doğurabilir. Olayın özelliklerine göre dolandırıcılık, kişisel veriler veya özel hayatın korunmasına ilişkin ceza hükümleri gündeme gelebilir. Hangi suçun oluştuğu, ilgili hükmün unsurları üzerinden belirlenir.
Deepfake olarak bilinen yöntemler, gerçeğe benzeyen sahte ses ve görüntüler oluşturabilir. Bu nedenle bir kaydın inandırıcı görünmesi, gerçekliğini tek başına kanıtlamaz. KVKK’nın Deepfake Bilgi Notu da bu teknolojinin kişisel veriler yönünden taşıdığı risklere dikkat çekmektedir.
Deepfake Nedir, Hangi Hukuki Riskleri Taşır?
Deepfake, yapay zekâ kullanılarak bir kişinin görüntüsünün veya sesinin gerçeğe çok yakın biçimde taklit edilmesidir. Bir kişinin söylemediği sözleri söylüyormuş ya da bulunmadığı bir ortamdaymış gibi gösteren içerikler bu yöntemle üretilebilir.
KVKK’nın Deepfake Bilgi Notu, bu teknolojinin kişisel veriler ve mahremiyet bakımından oluşturduğu tehditleri, sahte içeriklerin nasıl fark edilebileceğini ve alınabilecek önlemleri ele almaktadır.
Hukuki değerlendirmede içeriğin amacı, nasıl üretildiği ve kimlerle paylaşıldığı önemlidir. Somut olayın özelliklerine göre kişilik haklarının ihlali, tazminat sorumluluğu veya ceza hukuku kapsamında değerlendirme gündeme gelebilir. İçeriğin “şaka” amacıyla hazırlanması, tek başına hukuka uygun olduğu anlamına gelmez.
Şüpheli bir içerikle karşılaşıldığında doğruluğu kontrol edilmeden paylaşılmaması; kişinin kendi görüntüsü veya sesi kullanılmışsa bağlantı, hesap bilgileri ve paylaşım tarihinin kaydedilerek uygun başvuru yollarının değerlendirilmesi önerilir.
Özel yazışmalar yapay zekâya yüklenebilir mi?
Bir mesajlaşmayı özetletmek için ekran görüntüsü yüklemek, karşı tarafın bilgilerini kullandığınız hizmet sağlayıcısıyla paylaşmanıza yol açabilir. İsimlerin yanında telefon numarası, sağlık bilgisi, ailevi ayrıntılar veya işyeri sırları da içerikte bulunabilir.
“Yalnızca yorum almak istedim” düşüncesi, paylaşımın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte her yükleme de otomatik olarak suç oluşturmaz. Haberleşmenin ve özel hayatın gizliliği, kişisel veriler, kullanımın kapsamı ve varsa hukuka uygunluk sebepleri ayrı incelenmelidir.
KVKK’da kişisel veya aile içi faaliyetlere ilişkin istisnanın koşulları bulunur. Bütün bireysel kullanımları koşulsuz olarak bu istisna içinde kabul etmek doğru değildir; ayrıca KVKK yönünden istisna bulunması diğer hukuki korumaları kendiliğinden kaldırmaz.
Hak ihlaline uğradığınızda ne yapabilirsiniz?
Adınıza üretilmiş sahte bir içerikle karşılaştığınızda bağlantıyı, hesap adını ve paylaşım tarihini kaydedin. Ekran görüntülerini ve mümkünse özgün dosyayı saklayın. İçeriği yeniden yaymadan platforma bildirin; kaybolma riski bulunan deliller için uygun tespit yöntemini değerlendirin.
Somut olaya göre saldırının önlenmesi veya durdurulması, tazminat, suç duyurusu ve kişisel verilere ilişkin başvuru yolları gündeme gelebilir. Her olayda aynı yol izlenmez; paylaşımın niteliği, fail ve deliller hangi başvurunun uygun olduğunu belirler.
Bir yakınınızın sesinden şüpheli bir para talebi aldığınızda ise bilinen numarasından kendisine ulaşarak doğrulama yapın. Sesin tanıdık gelmesiyle yetinmeyin.
Teknoloji yeni. Haklarınız hâlâ geçerli. Yapay zekâdan yararlanırken başkalarının verileri ve kişilik hakları üzerindeki etkileri gözetmek, hem bireyler hem şirketler için hukuki riskleri azaltır.
Av. Raife Burçak Salum — Salum Hukuk Bürosu
14 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayın özelliklerine göre değerlendirme yapılmalıdır.



Yorumlar